mansszat

Vandaag ben ik naar Blognomics 06 geweest op de TINE in de RAI. Een interessante reeks van sprekers over nieuwe media en in het bijzonder weblogs. Ik ga hier verder niet op de inhoud in, omdat het niet direct aansluit het onderwerp van mijn blog. Dit laat ik over aan andere bloggers. Toch wil ik één uitspraak hier wel plaatsen van priester Roderich Vonhögen:

In het geloof draait het om community building

In deze nieuwe reeks ideeen heb ik gekozen om de folksonomy te benaderen via het sociale aspect. Ik wil laten zien aan de gebruiker dat hij niet alleen is. Ik heb de tag in de vorm van een tekstwolk gevisualiseerd, om te benadrukken dat het afkomstig is van een persoon. Het is een mening van één persoon of meerdere personen. Detagcloud is vervangen door een gedachtewolk. Verder heb ik geprobeerd alles op een pagina te houden, met de gebruiker in het midden.

Eigenlijk wordt mijn interface dus een interactieve infographic. Een weergave/uitleg van het proces wat plaats vindt, onder meer door eigen inbreng.

zie de gehele reeks op Flickr

In het web 2.0 tijdperk en met name bij de folksonomy lijkt de rol van de Information Architects te worden overgenomen door de gebruiker. Gebruikers bepalen immers hun eigen structuren. In dit artikel onderzoekt Dan Brown (een andere…) door metaforen het web 1.0 en het web 2.0 en de rol van de Information Architect.

Het internet wordt vaak voorgesteld als een ruimte. Het woordgebruik bewijst dat: het internet bestaat uit site’s(plaats, plek), die gevonden kunnen worden op een adres. Zelfs in de afkorting URL staat de L voor lokatie. (In het artikel wordt ook browsing (bladeren) genoemd, eerlijk gezegd kende ik de vertaling er niet van. Door het overnemen van engelse woorden zien Nederlanders waarschijnlijk het web abstracter dan engelstaligen)

Hij gebruikt voor de neerzetten van de metafoor de volgende constructie:

Web Metaphor => Primary Concern => Role of Structure

Als hij deze constructie toepast om de metafoor van het web(1.0) als een ruimte, blijkt daaruit dat doordat het web bestaat uit locaties navigatie het belangrijkste aspect is om te ontwerpen.

WEB IS SPACE => Location => Navigation & Wayfinding

Een metafoor voor het web 2.0 is het web als platform. Het web als een basis/ondergrond om mee en op te werken, zoals een besturingsysteem (Windows, OSX). Als je dit in de constructie zet, dan blijkt dat de ontwerpen zich alleen maar met de dataopslag moet bezighouden en niet met het gebruik daarvan.

WEB AS PLATFORM => Data sharing => Data Formats

Een andere metafoor die op het web 2.0 van toepassing is het web zien als een netwerk. Dit lijkt ook van toepassing op het web1.0, maar web 2.0 sites zijn hoofdzakelijk afhankelijk van de participatie van gebruikers. Meestal is het ook het doel dat de gebruiker actief participeert.

Het web bestaat dus niet meer uit plekken waartussen genavigeert moet worden, maar uit gebruikersparticipatie die  gestructureerd moet worden.

WEB AS NETWORK => Participation  => Structuring Participation

Locaties en navigeren zijn begrippen die makkelijk te begrijpen en te visualiseren zijn. participatie is een veel abstracter begrip om te begrijpen en te visualiseren.

Deze tekst bewijst dus op een andere manier mijn onderzoek. Het geeft aan de gebruikersparticipatie het belangrijkste aspect is het web 2.0 dat ontworpen dient te worden. Een navigatiemethode, zoals een tagcloud, is dus eigenlijk een verkrampte manier op het web 2.0 te gebruiken als het web 1.0.

Bij oude media  zijn je geschreven commentaren in de kantlijn van een bladzij of memoblaadjes als boekenlegger in een boek alleen voor jezelf. Het zijn persoonlijke annotaties. Als jij op een weblog commentaar geeft is dat niet alleen meer een commentaat voor jezelf. Het is een reactie bestemd voor de auteur én het wordt een onderdeel van een conversatie. Je annotatie krijgt dus ook een publieke functie.

In een folksonomy geldt hetzelfde. Een tag is in eerste instantie voor jezelf, maar ook juist iets waar het het hele sociale (publieke) netwerk opdraait. Een tag is zelf een verzamelpunt van een gezamelijke interresse. Door objecten te taggen met die tag ontstaat er ook een indirecte conversatie doormiddel van de objecten die bij een tag horen.

Een tag is heeft dus meerdere doelen. Een woord om het object te beschrijven, een woord om het object terug te vinden (en/of te categoriseren), maar het woord kan ook onderdeel uit maken van een gezamlijke interesse en bijbehorende conversatie.

Om uit de papieren fase te komen hier wat ideeen voor een benadereing/interface.Ik ben afgestapt om te proberen een topview te maken van de inhoud van een folksonomy, omdat dat niet mogelijk is. Als een taxanomie een boomstrucutuur is, dan is een folksonomy een berg bladeren. De berg bladeren heeft onderling zoveel relaties, dat die niet in beeld zijn te brengen

Een groot verschil tussen de taxonomie en folksonomie is het moment van filteren. Bij een taxanomie filter je bij het opslaan van een object in een aanwezige categorie. Bij een folksonomy filter je juist bij het ophalen van een object door het aanroepen van tags

(more…)

Op aanraden van Giel heb ik deze interessante podcast gekeken: The New Shape of Knowledge: From Trees to Piles of Leaves

Het verschil tussen een taxonomie en een folksonomy zit volgens Weinberger in het moment van filteren. Om het verschil van filteren duidelijk maakt hij een vergelijking met een besteklade. In een studentenhuis gaat al het bestek in één la. Bij het tafeldekken wordt gefilterd op messen, vorken en lepels. In andere huishoudens wordt het bestek netjes verdeeld in vakjes per bestek soort. Bij het opbergen vindt dus filtering plaats. Bij het tafeldekken kunnen de gebruikers blind een hand vork, lepels of messen pakken.

Vanuit de analoge wereld zijn mensen gewend dat een object op maar één plek kan zijn en dus maar op één plek kan worden teruggevonden. (In het vakje van de messen liggen de messen. Als ik nu bijvoorbeeld al het plasticbestek wil hebben, kan dat niet, want daar is geen bakje voor)

Het goede aan de besteklade metafoor is het deel van de opslag. Bij de taxonmie is alles netjes ordelijk, maar bij de folksonomy is het een puinzooi. Er is geen (heldere) topview mogelijk. Ik denk dat ik in mijn project dus niet moet proberen de opslag fase te visualiseren, maar het proces er voor en erna. Het taggen en het opvragen.

Kennis
Een ander aspect van social networks is het creeen van een kennisnetwerk. Deze kennis wordt meestal niet als echte kennis gezien, omdat deze niet objectief zou zijn. Weinberger definieert objectief als “the world as it is� en subjectief als “our world as it matters to us�. In een kenniswerk onstand multi-subjectiviteit, omdat een mening nooit alleen staat. Weblogs linken naar elkaars artikelen in artikelen met hetzelfde onderwerp. Een wikipedia artikel wordt geschreven door meerdere mensen tegelijk. Door die multi-subjectiviteit ontstaat kennis die dan wel niet objectief is, maar wel “good enough�.

Via Sjors vroeg Webwereld mij of ik een kritsche mening over taggen kon geven. Nou hier komt ie:
Op elke site die wil behoren tot het web 2.0 staat prominent een tagcloud op de voorpagina. De tagcloud lijkt wel een verplicht aspect van een folksonomy. Juist de tagcloud zorgt voor twee problemen ten nadele van de folksonomy.

Ten eerste lijkt de tagcloud door zijn prominente plaats de belangrijkste navigatiemethode te zijn voor een folksonomy. Een navigatie die bestaat uit de populairste tags zorgt ervoor dat de meeste bezoekers surfen naar producten die voorzien zijn van een populaire tag. Er ontstaat een kleine groep van objecten die veel bezocht worden.
Ten tweede nemen de mensen de tags uit de tagcloud als voorbeeld. Bij het taggen van een object zal een gebruiker geneigd zijn om die tags te gebruiken. Mensen die hun object willen promoten zullen ook juist die tags gebruiken. Er ontstaat een kleine groep van tags die veel gebruikt worden.
De tagcloud zorgt er dus voor dat veel mensen naar hetzelfde kijken. Een klein deel van de database wordt maar ontsloten. Laat het web2.0 nou pretenderen dat door het sociale karakter het web eerlijker wordt.

In dit artikel legt Rashmi Sinha uit waarom taggen zo populair is. Ze heeft het taggen bekeken op een cognitief level. Ze heeft gekeken hoe in de cognietieve wetenschap naar categorisering wordt gekeken. Het proces dat mensen ondergaan als ze ietse willen categoriseren bestaat uit twee stappen.

Stap 1: Het bedenken van mogelijke categorieen.
Bij deze stap bedenkt de mens semantiesche, persoonlijke en fysieke opties.

Stap 2: Het kiezen van de juiste categorie

Het kiezen van de juiste categorie verloopt via een proces, dat bij iedereen aanwezig is. Zelfs bij baby’s.

Het categoriseren is dus iets dat je leert tijdens je leven. Toch blijven we het moeilijk vinden om e-mails, digitale foto’s en bookmarks in mapjes te stoppen. Verschillende factoren spelen in rol in die tweede stap die het moeilijk maken en die leiden tot Post-activation analysis paralysis.

• Te weinig weet van de culturele context. In het echte leven leren we van begin af aan. We leren die heel culturele context waarin we dingen kunnen categoriseren. In de digitale wereld is die kennis veel minder. Daarnaast is de digitale wereld en ons digitale leven veel variabeler.
• Terugvindbaarheid. In het echte leven categoriseren we wel, maar meestal zonder het doel om het terug te kunnen vinden. (Als er een klein wezen met een straart voorbij loopt categoriseren we dat als een ‘kat’.) Het categoriseren van digitale objecten doen we dat om het terug te kunnen vinden.
• Inachtneming bestaande overall categorisering. Bij het categoriseren van digitale objecten ben je steeds bezig met de bestaande indeling. Is de huidige indeling wel evenwichtig? Moet er geen subcategorie aangemaakt worden? Er moet hier ook goed worden over nagedacht worden, omdat het lastig is om de hele categorisering te veranderen.

Het probleem van het categoriseren van digitale objecten zit dus in de twee stap. Laat die tweede stap nou net bij een folksonomy ontbreken. Je hoeft geen keuzes meer te maken wat de beste categorie is, omdat je meerdere trefwoorden kunt gebruiken om een object in te delen.

Het cognitieve proces speelt zich dus al af in je hoofd. Stap 1 hoeft dan alleen maar gedigitalsieerd te worden. Naast dit voordeel, krijg je sociale feedback.